Luisteren naar je lichaam - osteopathie als ingang naar meer bewustzijn en gezondheid
Begin vorige maand had ik een heel fijn en verbindend netwerkmoment met Laurence, huisarts en oprichtster van Studio Sano, waar ze zich toelegt op leefstijlgeneeskunde en preventieve gezondheidszorg. Ter voorbereiding van dit gesprek maakte ik de tijd om voor mezelf een antwoord te formuleren op de volgende vraag: welke rol kan osteopathie spelen binnen de preventieve gezondheidszorg? Klassiek wordt osteopathie immers klachten- en oplossingsgericht bekeken. De osteopaat probeert immers – via manuele behandeling – pijn te verminderen en functie te verbeteren. Hoewel ik osteopathie niet als een vorm van preventieve geneeskunde op zich beschouw, zie ik wel dat osteopathie een waardevolle ingang kan zijn naar preventie. Benieuwd naar mijn visie? Lees dan zeker verder!
Als osteopaat werk ik altijd via het lichaam. Via manuele technieken verbeter ik de mobiliteit en doorbloeding van zowel spieren, gewrichten, het zenuwstelsel als organen in het lichaam. Tegelijkertijd is zo’n manuele behandeling ook een manier om contact te maken – niet alleen met het lichaam maar vooral ook met de persoon die behandeld wordt. Hierbij vind ik het belangrijk om mensen mee te nemen in hun lichaam, hen te laten voelen wat spanning en ontspanning is en uiteraard ook af te toetsen wat zij precies voelen wanneer ik aanraak of behandel. Dit alles zorgt ervoor dat mensen vaak meer voeling krijgen met spanning en ontspanning, hun ademhaling of hun lichaam in het algemeen. Dat verhoogde lichaamsbesef kan een eerste stap zijn richting preventie: mensen beginnen eerder te herkennen wanneer ze uit balans raken. Dat maakt het mogelijk om sneller bij te sturen in plaats van pas in te grijpen wanneer klachten al chronisch zijn geworden. Anderzijds creëert een manuele behandeling – en de verbinding en het vertrouwen dat hierbij ontstaat – soms een ingang om bredere gesprekken te voeren over leefstijl en gezondheid. Dat is ook logisch want leefstijl en herstel zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden: een lichaam dat voldoende rust krijgt, goed gevoed wordt en regelmatig beweegt, beschikt immers over een grotere herstelcapaciteit.
Daarnaast is ‘het zelfherstellend vermogen van het lichaam stimuleren’ één van de vier basisprincipes van de osteopathie. Door pijn, spanning en bewegingsbeperkingen te verminderen, kunnen mensen vaak beter bewegen, slapen en herstellen.
Tot slot zie ik als osteopaat mensen dikwijls in een subklinische fase, m.a.w. op een moment waarop er al signalen aanwezig zijn maar nog geen duidelijke diagnose gesteld werd. Door tijdens de eerste consultatie tijd te maken om niet alleen de klacht(en) maar ook de algemene gezondheid te bevragen, kunnen klachten die ogenschijnlijk niks met elkaar te maken hebben toch gelinkt worden aan bepaalde fysiologische of hormonale processen in het lichaam. Bepaalde patronen kunnen immers aanleiding geven om iemand bewuster te maken van signalen die verdere aandacht verdienen. Denk bijvoorbeeld aan klachten die kunnen wijzen op hormonale disbalans, chronische laaggradige ontstekingen of een verstoorde stressrespons. Met de juiste leefstijlinterventies of doorverwijzing kan er zo tijdig en preventief bijgestuurd worden.
Voor mij ligt de rol van osteopathie in preventieve gezondheidszorg dus in het vergroten van lichaamsbewustzijn, het herkennen van vroege signalen en het creëren van ruimte voor gesprekken over gezondheid en leefstijl. Net daar zie ik een mooie brug tussen osteopathie en preventieve gezondheidszorg: niet enkel klachten behandelen wanneer ze ontstaan, maar mensen helpen om vroeger naar de signalen van hun lichaam te luisteren.
Deze reflectie ontstond naar aanleiding van mijn gesprek met Laurence. Ik wil haar graag bedanken voor het fijne gesprek en de inspirerende uitwisseling rond preventie en gezondheid.