Holistisch kijken naar je lichaam - de 7 assen van de osteopathie

Wanneer ik mensen spreek die nog nooit osteopathisch behandeld zijn, krijg ik wel eens de vraag wat osteopathie precies is en wat het verschil is met kinesitherapie. Hoewel ik beide disciplines gestudeerd heb – ik rondde eerst de opleiding ‘Revalidatiewetenschappen en kinesitherapie’ af aan de Universiteit van Gent en koos nadien voor de masteropleiding ‘Osteopathie’ aan de International Academy of Osteopathy in Gent – vind ik het niet gemakkelijk om deze vraag helder en duidelijk te beantwoorden. Dat komt doordat er best wat raakvlakken zijn tussen kinesitherapie en osteopathie. Zowel kinesitherapie als osteopathie gebruiken immers manuele technieken en werken rond beweging en pijn. Hierdoor kunnen ze voor buitenstaanders erg op elkaar lijken. Het verschil zit echter in de aanpak en de filosofie: waar kinesitherapie vooral klachtgericht en revalidatiegericht werkt, kijkt osteopathie holistisch naar het lichaam en zoekt het verband tussen verschillende systemen.

Hoe meer ik de vraag krijg en hoe meer ik er zelf over nadenk, hoe belangrijker ik het vind om het principe van de 7 assen binnen de osteopathie toe te lichten. Dit principe wordt door bijna elke osteopaat toegepast en toont aan hoe en waarom osteopathie een holistische blik hanteert.

Naast de vier basisprincipes van de osteopathische geneeskunde (die je kan nalezen in de blog ‘Van quick fix naar duurzame balans - een osteopathische kijk’), werkt een osteopaat ook via het principe van de 7 assen. Dit principe werkt als volgt. Een persoon – met zijn unieke lichaam, geest en ziel – kan grofweg worden opgesplitst in 7 assen.

De structurele as: quasi alle patiënten binnen een osteopathische praktijk melden zich aan met structurele symptomen. Deze symptomen kunnen zich pariëtaal (d.w.z. ter hoogte van spieren, botten, gewrichten, ligamenten,…) of visceraal (ter hoogte van organen) bevinden. Denk maar aan hoofdpijn, lage rugpijn, spierpijn, maagzuur, prikkelbare darmsyndroom, constipatie, menstruatieklachten,…
Binnen deze structurele pariëtale as overlappen kinesitherapie en osteopathie sterk, omdat beide disciplines werken aan spieren, gewrichten, ligamenten en botten.
De neurologische as: deze as omvat alles wat met de bezenuwing van het lichaam te maken heeft. Denk maar aan een hernia in de onderrug die druk geeft op de zenuw die naar het been loopt waardoor ischias (tintelingen, voos gevoel, krachtsverlies in het been) kan ontstaan. Maar ook bij een spier die te veel gespannen is, kan er sprake zijn van een ‘entrapment’ of inklemming van de zenuw die deze spier aanstuurt. Tot slot behoort ook het autonoom zenuwstelsel of de balans tussen het stresssysteem en het herstelsysteem in ons lichaam tot deze as.
De circulatoire as: deze as draait om een optimale doorbloeding van alle weefsels in het lichaam. Een optimale doorbloeding en lymfestroom zorgen voor zuurstof en voedingsstoffen in de weefsels en voeren afvalstoffen af. Deze as omvat zowel de grote bloedvaten waarbij hart, longen, aorta en vena cava betrokken zijn, als de kleine bloedvaten in de verschillende weefsels.
De fasciale as: fascia of bindweefsel is het weefsel dat alle weefsels en assen in het lichaam met elkaar verbindt. Uit fascia wordt het hart, de spieren, de bloedvaten, de huid, het vetweefsel, bot, kraakbeen, ligamenten,… gevormd. Het is via deze fascia dat de osteopaat linken legt tussen verschillende delen van het lichaam. Dit gebeurt via verschillende fasciale ketens in het lichaam.
De biochemische as: deze as draait volledig rond wat je tot je neemt, van voeding over supplementen tot medicatie. Voeding heeft zowel een biochemische (vb. zalm bevat veel omega-3 en werkt ontstekingsremmend terwijl frisdrank veel snelle koolhydraten bevat en ontstekingsbevorderend is) als een energetisch aspect (vb. groene groenten ondersteunen de lever op energetisch vlak).
De psychologische as: deze as omvat alles wat met jouw persoonlijkheid te maken heeft. In de traditionele Chinese geneeskunde (TCM) worden persoonlijkheidskenmerken zelfs gelinkt aan sterkte of zwakte van bepaalde organen. Iemand die bijvoorbeeld heel veel woede en frustratie voelt of zich zo gedraagt, kan een energetische disbalans hebben ter hoogte van de lever en galblaas. Of iemand die veel piekert en zich zorgen maakt, kan een verzwakt aarde-element (maag en pancreas) hebben.
De energetische as: deze as gaat enerzijds over jouw gedachten, (beperkende) overtuigingen en anderzijds over de energie in het lichaam. Deze energie halen we voor twee derde uit zonlicht en voor één derde uit voeding.

Als osteopaat is het belangrijk om deze 7 assen te onderzoeken, beoordelen en/of te behandelen. Anderzijds is het belangrijk te weten dat deze assen elkaar beïnvloeden. Er kan bijvoorbeeld geen optimale doorbloeding van het hoofd zijn als er een blokkade is op één van de bovenste halswervels en vice versa. Dit is belangrijk omdat klachten vaak meerdere oorzaken hebben. Door alle assen te betrekken, behandelen we niet alleen het symptoom maar werken we aan een duurzaam herstel.

Hoe kijk jij zelf naar je gezondheid: gefocust op de klacht of op het grotere geheel?